bập bênh
Định nghĩa
Danh từ:
- Đồ chơi gồm một thanh dài đặt trên điểm tựa ở giữa, hai đầu có chỗ ngồi, khi một đầu đi lên thì đầu kia đi xuống: Một thiết bị vui chơi thường thấy ở sân chơi trẻ em, hoạt động dựa trên nguyên lý đòn bẩy.
- Trò chơi sử dụng đồ chơi nói trên: Chỉ hoạt động chơi với thiết bị này.
Tính từ:
- Trạng thái lên xuống không ổn định, khi cao khi thấp: Dùng để miêu tả sự dao động, không ổn định.
- Không dứt khoát, lúc thế này lúc thế khác: Dùng để miêu tả thái độ, ý kiến hay tình hình thay đổi liên tục.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Công viên mới lắp đặt một chiếc bập bênh rất đẹp. (Chỉ đồ chơi cụ thể)
- Bọn trẻ rất thích chơi bập bênh. (Chỉ trò chơi)
Tính từ:
- Tình hình chính trị bập bênh giữa hai phe. (Chỉ sự không ổn định, dao động)
- Anh ấy có thái độ bập bênh, không biết nên đồng ý hay từ chối. (Chỉ sự không dứt khoát)
Các cách sử dụng nâng cao
- Dùng như động từ (ít phổ biến hơn): Diễn tả hành động chơi bập bênh hoặc trạng thái dao động.
- Chiếc thuyền bập bênh trên sóng. (Con thuyền dao động lên xuống theo sóng)
- Hai đứa trẻ đang bập bênh ở sân chơi. (Hai đứa trẻ đang chơi trò bập bênh)
Biến thể và từ liên quan
- Bấp bênh (tính từ): Thường dùng để chỉ sự không chắc chắn, không ổn định về mặt tình hình, cuộc sống, công việc (mang sắc thái lo lắng hơn "bập bênh").
- Công việc của anh ấy đang rất bấp bênh.
- Bập bềnh (tính từ/động từ): Thường dùng để miêu tả trạng thái nổi lên chìm xuống nhẹ nhàng trên mặt nước.
- Chiếc phao bập bềnh trên mặt hồ.
Từ đồng nghĩa
- Dao động (động từ/tính từ): Chuyển động qua lại quanh một vị trí; thay đổi không ổn định (nghĩa rộng hơn).
- Chập chờn (tính từ): Lúc có lúc không, lúc rõ lúc mờ (thường dùng cho ánh sáng, trạng thái).
- Lên xuống thất thường (cụm từ): Diễn tả sự thay đổi không theo quy luật.
Thành ngữ, cách nói liên quan
- Cuộc sống bập bênh: Cuộc sống không ổn định, lúc lên lúc xuống.
- Sau trận dịch, cuộc sống của nhiều người trở nên bập bênh.
- Tâm trạng bập bênh: Tâm trạng thay đổi thất thường, lúc vui lúc buồn.
- Chờ kết quả thi, tâm trạng em bập bênh cả tuần nay.